Σε μια πτήση Αθήνα Μιλάνο...

Διαβάστε ένα άρθρο (συμμετοχή στις "Γνώμες" του NEWS 247) για την τουριστική συνειδητοποίηση της ευάλωτης υπερεκμετάλλευσης και τα αναγκαία μέτρα για ισόρροπη επέμβαση και διατήρηση ενός ευαίσθητου φυσικού τοπίου

Η κλίμακα των πραγμάτων
Μιχάλης Φωτιάδης

"Έλα λίγο πιο μπρός…",  "un bel divertimento…". Ομιλία δίγλωσσης μαζικής πολυφωνίας σε ιπτάμενο λεωφορείο! Ούτε "ούνα φάτσα", ούτε "ούνα ράτσα".
Ποιοι μιλούν ποιο δυνατά; Οι Ιταλοί. Ποιοι δημιούργησαν την Αναγέννηση; Οι Ιταλοί. Ενώ εμείς τη χάσαμε σε "εποχή σκοτεινής δουλείας". Από παιδική ηλικία οι Ιταλοί εμπνέονται από την δική τους τέχνη. Εμείς όμως χάσαμε την συνέχεια της Κλασσικής μας τέχνης σ’ ένα μεγάλο ιστορικό άλμα που προσγειώθηκε στην συχνή αδιαφορία ή εχθρότητα του πληθυσμού για τα κοινά, με ισχύ το γκράφιτι εικόνας και λόγου, επίσημα κι αναπότρεπτα αποδεκτά!
Σε μια πτήση Αθήνα – Μιλάνο οι επιβάτες μιλούν τις δυο κραταιές γλώσσες αυτών των αρχαίων λαών, δυνάμεων που έπλασαν την ισχύ και το πολιτιστικό δυτικό ξύπνημα της Μεσογείου.
Ευτυχώς η τουριστική συνειδητοποίηση της  ευάλωτης υπερεκμετάλλευσης θέσπισε τον έλεγχο πυκνότητας, ύψους, όγκου κτισμάτων και αριθμού επισκεπτών: μέτρα αναγκαία για ισόρροπη επέμβαση για τη διατήρηση ενός ευαίσθητου φυσικού τοπίου.
Το Πρώτο λάθος υπερδόμησης στα Ισπανικά νησιά Μαγιόρκα και Μινόρκα, ήταν παράδειγμα ‘στην αρπαχτή’ εύκολης εξυπηρέτησης γειτόνων της Βόρειας Ευρώπης (των Βρετανών ιδίως) για τους οποίους χτίστηκαν αποτρεπτικής κλίμακας ξενοδοχειακές μονάδες. Έγιναν το απαγορευτικό υπόδειγμα για νοτιότερες ακτές Ιταλίας και Ελλάδας (με κάποιες μορφές διασκεδαστικά θρασείς στη νότια Γαλλία). Βέβαια παρ’ όλη την αξιοθαύμαστη φωτεινή πειθαρχία και ‘ενόραση’ του Ε.Ο.Τ. σηκώθηκαν μαχητικοί βαρύγδουποι όγκοι κακού ‘
marketing’, πέντε αστέρων, πείθοντας για διοικητικές εγκρίσεις ένα μελετητικά σχολαστικό γραφείο ΗΠΑ που ασυνείδητα παρέβλεψε το τοπίο της Χαλκιδικής.
Το κακό παράδειγμα της Ισπανίας έσωσε την κλίμακα των Ελληνικών ακτών με ξενοδοχειακές μονάδες δυο ως τριών ορόφων. Τα περιγράμματα θάλασσας και στεριάς έχουν την νόμιμη διατήρηση των αρχέγονων γραμμών τους. Η αρχιτεκτονική μορφολογία των παραδοσιακών οικισμών διαμορφώθηκε από το κλίμα, το έδαφος και μια δεδομένη τοπική ιστορία.
Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θεσπίστηκε η αρχιτεκτονική τυπολογία που οδηγεί τις νέες κατασκευές. Ο τουρισμός είναι η κύρια παραγωγική δραστηριότητα του τόπου που βασίζεται στον ‘ήλιο και θάλασσα’ (που προσφέρεται και από άλλους γείτονές μας) ταιριασμένα όμως με τον πολιτισμό μας.
Η επιχειρηματική πίεση για ευκολότερη αύξηση του αριθμού των επισκεπτών είναι έντονη. Το θαλάσσιο ταξίδι της ήρεμης πλεύσης αποκτά διαρκώς την μεγαλύτερη ταχύτητα ενός εμπορικού, μεταφορικού πλοίου κι όχι της επίσκεψης αναψυχής. Αυξάνεται λοιπόν το μέγεθος των κρουαζιερόπλοιων που ενώ συντονίζεται με την κλίμακα του ωκεανού δημιουργούν ‘Ύβρεις’ στην ευαίσθητη μικροκλίμακα της ελληνικής θάλασσας.
Το κρουαζιερόπλοιο των 5000 ατόμων (που περιλαμβάνει εξυπηρέτηση κάπου 2000 εργαζομένων), έφτασε τώρα να κατασκευάζεται για 8000 άτομα !
Η αίσθηση μια τέτοιας εμπειρίας μπορεί να είναι θαυμάσια για τον επισκέπτη στις ακτές της Καραϊβικής ή της Νότιας Αμερικής.
Σκεφτήκατε όμως τον όγκο ενός κήτους 15 ορόφων και μήκους εκατοντάδων μέτρων να σταθμεύει στην ανυπεράσπιστη ακτή όπου προσεκτικά δεσμευτήκαν κτίσματα πέτρας ή τούβλου σε δυο ή τρία πατώματα; Η κλίμακα μιας θηριώδους επιπλέουσας πολιτείας επιτίθεται στα ελληνικά ευάλωτα περιγράμματα ακόμη και αν αγκυροβολήσει στα ανοιχτά (αρόδο) σε απόσταση που θα γίνει αποδεκτή στην κλίμακα του δικού μας τόπου!

* Ο Μιχάλης Φωτιάδης είναι αρχιτέκτων, μέλος του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων, της Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων και του ΤΕΕ. Είναι λέκτορας στην Ecole des Beaux Arts, Βερσαλλίες, στο U. College Dublin, στο R. Arch S. Copenhagen και στις Η.Π.Α. στο U. of Illinois, στο Oklahoma S. U. και στο M.I.T. Cambridge.
Πηγή
: NEWS 247